अपडेट
हेर्नुस् आज जेठ १४ गते सोमबारको राशिफल हेर्नुस् आज जेठ १३ गते आइतबारको राशिफल लुम्बिनी प्रदेश स्तरीय युवा स्वैच्छिक राष्ट्रिय समिक्षा कार्यक्रम सम्पन्न जातिय बिभेद तथा छुवाछुत सम्बन्धि दुइदिने कानुनी साक्षरता हिमाल एकेडेमी ले मनायो ८ औँ राष्ट्रिय भलिबल दिवस  आज जेठ ८ गते मङ्गलबार को राशिफल हेर्नुहोस प्रेस सेन्टरले पत्रकार महासंघ दाङमा सर्वसम्मत नेतृत्व चयनका लागि पहल गर्ने आज जेठ ७ गते सोमबार को राशिफल हेर्नुहोस सञ्चारकर्मी आस्था के सी ले सार्वजनिक गरिन “जनयुद्धका चिठी” कर्णाली प्रदेश स्तरीय युवा स्वैच्छिक राष्ट्रिय समिक्षा कार्यक्रम सम्पन्न मोहनी एकादशीको महत्त्व ? लागुपदार्थ दुर्व्यसन न्यूनिकरणबारे वक्तृत्वकला प्रतियोगिता तुलसीपुरको बेल्झुन्डिमा बस दुर्घटना हुदा १५ जना घाइते राजपुरमा आगलागी पिडितको घर बनाउन खटिए नेकपा का कार्यकर्ता सन्दिप लामिछाने निर्दोष साबित: अब विश्वकप खेल्ने एकै आर्थिक बर्षमा तिन वटा शवदाह गृह निर्माण हेर्नुस् आज जेठ २ गतेको राशिफल राप्ती बबई क्याम्पसमा तालाः गार्ड हटाउन नपाउने बिद्यार्थीको माग हेर्नुस् आज जेठ १‌ गतेको राशिफल नेपालीले धानेको भारतको बजार

अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस: विश्वव्यापी प्रभावमा उपलब्धि र चुनौतीहरु

प्रेम सुबेदी, १९ बैशाख
श्रम दिवस जसलाई मे दिवस पनि भनिन्छ । विश्वका धेरै देशहरुमा मे १ मा यो दिवस मनाईने भएकाले यसलाई मे दिवस पनि भनिन्छ । मजदुर आन्दोलन र मजदुरहरुको अधिकारको संघर्षको विरासत बोकिएको श्रम दिवस जसलाई मे दिवस पनि भनिन्छ । यो दिवससँग मजदुर आन्दोलन र मजदुरहरुको अधिकारको संघर्षको विरासत बोकिएको इतिहाँस जोडिएर रहेको छ ।

श्रम दिवसबारे केही विवरणहरु :
उत्पत्ती : यो दिवसको उत्पत्ती १९औ शताब्दीको उत्तरार्ध तिर भएको हो । जतिबेला संयुक्त राज्य अमेरिका र अन्य औद्योगिक देशहरुमा कामदारले उचित काम, उचित ज्याला, ८ घण्टा काम, ८ घण्टा मानोरञ्जन र ८ घण्टा आरामको वकालत गर्दै आन्दोलन गरिएको थियो । यो आन्दोलनको मुख्य उत्प्रेरक घटना १, मे १८८६ को शिकागोको हेमार्केट घटना थियो जहाँ श्रमीकहरुको शान्तिपुर्ण विरोधले हिैसात्मक रुप लियो । परिणामस्वरुप धेरै कामदार र प्रहरिको मृत्यु भएको थियो ।

अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस : मे १ लाई अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवसको मितिको रुपमा हेमार्केट मामिलाको घटना स्मरण र श्रम आन्दोलनका उपलब्धिहरुलाई सम्मान गर्नको लागि छनौट गरिएको थियो । यो दिवस समाजमा श्रमिकहरुको योगदानको सम्झना गर्न र श्रम अधिकार, सामाजिक न्यायकोलागि जारी संघर्षलाइ उजागर गर्न समर्पित छ ।

विश्वव्यापी अवलोकन: अमेरिका, क्यानडा, भारत, ब्राजिल, रुस, धेरै युरोपेली, एशियाली राष्ट्रहरु सहित धेरै देशहरुमा श्रमिक दिवसलाई सार्वजनिक विदाको रुपमा मनाईन्छ । कामदारहरुलाई आराम गर्न, श्रमिक संघसंगठनहरुलाई भेला तथा जमघट गर्न, सरकारी एजेन्सीहरुद्धारा आयोजित विभिन्न कार्यक्रमहरु र गतिविधिहरुमा भाग लिनकोलागि विदा दिईने गर्दछ ।

विषयवस्तु र गतिविधिहरु : श्रमिक तथा मजदुरहरुबीचको ऐक्यबद्धता, श्रम अधिकार, निष्पक्ष तथा समान कामको व्यवस्थाहरु हुन । श्रम दिवसका दिनमा परेड, जुलुस, सेमिनार, भेला, छलफल, साँस्कृतिक कार्यक्रमहरु गरी मनाउने र आम श्रमिकको हित र सुविधाकोलागि निरन्तर आन्दोलन गर्ने कार्यक्रमहरु हुन्छन ।

उपलब्धि र चुनौतीहरु : श्रम आन्दोलनको लामो इतिहाँसले न्युनतम ज्याला निर्धारणको कानुनी व्यवस्था, कार्यस्थल सुरक्षाका नियमहरु, सामुहिक सौदाबाजी अधिकार, संगठित र हड्ताल गर्ने मजदुरहरुको अधिकारको मान्यता लगायत महत्वपुर्ण उपलब्धिहरु हाँसिल गरेको देखिन्छ । यद्यपी आय असमानता, रोजगारीको असुरक्षा, श्रमिकहरुको शोषण र कार्यस्थलमा हुने भेदभाव जस्ता चुनौतिहरु श्रम आन्दोलनका हालका मुद्धा र मागहरु हुन ।

विश्वव्यापी प्रभाव : श्रमिक दिवसको विश्वव्यापी प्रभाव रहेको छ । यो आन्दोलनले विश्वव्यापी श्रम अधिकार, सामाजिक न्यायको लागि जारी संघर्षको सम्झनाको रुपमा काम गर्दछ । यो मजदुरहरुका लागि एकजुट हुने, आफ्ना चासो व्यक्त गर्ने र आआफ्नो देश र उद्योगहरुमा सकारात्मक परिवर्तनको वकालत गर्ने अबसर पनि हो ।

समग्रमा श्रमिक दिवसले श्रमिकहरुको योगदानलाई सम्मान गर्ने, श्रम अधिकारका मुद्धाहरुको बारेमा चेतना जगाउने र श्रम आन्दोलन भित्र एकता र सक्रियता बढाउने दिनको रुपमा ऐतिहासिक महत्व राख्दछ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *